करावे तसे भरावे

 स्वार्थी दुकानदार आणि प्रामाणिक शेतकरी

एका गावात विनायक नावाचा एक दुकानदार राहत होता. विनायक स्वभावाने अत्यंत चतुर पण तेवढाच लोभी होता. तो नेहमी ग्राहकांना कमी वजनाचे सामान देऊन फसवण्यात पटाईत होता. त्याच गावात सदाशिव नावाचा एक गरीब पण अत्यंत प्रामाणिक शेतकरी राहायचा.

सदाशिव दररोज विनायकच्या दुकानात अर्धा किलो लोणी विकायला न्यायचा आणि त्या बदल्यात घरात लागणारे इतर किराणा सामान घ्यायचा. विनायकने कधीही सदाशिवच्या लोण्याचे वजन केले नाही, कारण त्याला सदाशिवच्या भोळेपणावर पूर्ण विश्वास होता.

संशयाचे भूत

एके दिवशी विनायकच्या मनात शंका आली. त्याने विचार केला, "हा शेतकरी मला रोज अर्धा किलो लोणी देतो, पण ते नक्की अर्धा किलो असते का?" विनायकने सदाशिवने दिलेला लोण्याचा गोळा वजनकाट्यावर ठेवला. पाहतो तर काय, ते लोणी फक्त ४०० ग्रॅम भरले!

विनायक रागाने लालबुंद झाला. दुसऱ्या दिवशी जेव्हा सदाशिव लोणी घेऊन आला, तेव्हा विनायक त्याच्यावर ओरडला, "अरे सदाशिव, तू इतका लबाड निघशील असं वाटलं नव्हतं! तू मला अर्ध्या किलोच्या नावाखाली रोज ४०० ग्रॅम लोणी देऊन माझी फसवणूक करतोयस. इथून चालता हो, तुझ्याशी मला कोणताही व्यापार करायचा नाही!"

सदाशिवचे उत्तर

सदाशिव शांतपणे म्हणाला, "मालक, रागावू नका. मी एक गरीब शेतकरी आहे. माझ्याकडे वजन करण्यासाठी लोखंडी वजनं नाहीत."

विनायकने विचारले, "मग तू लोणी कसं मोजतोस?"

सदाशिवने नम्रपणे उत्तर दिले, "मालक, जेव्हा मी तुम्हाला लोणी द्यायला येतो, तेव्हा त्याबदल्यात तुमच्याकडून अर्धा किलो साखर विकत घेतो. घरी गेल्यावर मी तीच साखर काट्याच्या एका पारड्यात ठेवतो आणि दुसऱ्या पारड्यात तेवढंच लोणी मोजून तुम्हाला आणून देतो."

विनायकला आपले शब्द ऐकून घाम फुटला. त्याला समजले की, त्यानेच सदाशिवला अर्ध्या किलोच्या नावाखाली ४०० ग्रॅम साखर दिली होती, आणि त्याचेच फळ त्याला आज लोण्याच्या रूपात मिळाले होते.

तात्पर्य

जगाला आपण जे देतो, तेच आपल्याकडे परत येते. म्हणून आयुष्यात नेहमी प्रामाणिक राहावे, कारण 'करावे तसे भरावे'.